انواع باغ و محوطه سازی ویلا

در طول تاریخ در اقلیم های مختلف دنیا باغ های متنوع و سبک های مختلفی از باغ و محوطه سازی ارائه و اجرا شده است.
در هر منطقه جغرافیایی بر اساس آب و هوای آن منطقه گیاهان متنوعی می رویند و رشد می کنند.

همین مسئله باعث بوجود آمدن سبک های مختلف باغ سازی و محوطه سازی در جهان شد. و یکی دیگر از مسائلی که در طراحی باغ ها و سبک محوطه سازی ها حائز اهمیت بسیار است درصد رطوبت و اقلیم محل مورد نظر است.

به عنوان مثال شما نمیتوانید در منطقه ای که آب وهوا و اقلیم گرم و خشک دارد از درختان میوه مرکبات یا میوه های استوایی استفاده کنید.
پس ابتدا باید بدانید محل مورد نظرتان چه نوع آب و هوا اقلیمی دارد سپس نسبت به آن از بین سبک های مختلف باغسازی و محوطه سازی یکی را که بیشترین کارایی و ماندگاری را دارد انتخاب کنید.

چرا محوطه سازی ویلا بسیار اهمیت دارد؟

اهمیت محوطه سازی اصولی، از بدو ورود شما به ملک مشخص میشود. اولین المانی که شما مشاهده خواهید کرد، حس و حال و اتمسفر ویلا است. در اینجا سلیقه شخصی شما میتواند به انتخاب شما کمک کند. برخی سبک های معماری تمرکز زیادی روی آرامش دارند، برخی دیگر تاکید بسیار روی زیبایی شناسی دارند و برخی دیگر تمرکز روی حس هنری شما دارند. همچنین از نظر ارزش ریالی ملک بسیار حائز اهمیت است.

در ادامه به معرفی چند سبک باغسازی و محوطه سازی می پردازیم:

باغ ایرانی (چهارباغ):

باغ ایرانی که یکی از قدیمی ترین و با اصالت ترین سبک های طراحی باغ است از دید ایرانی ها و همچنین مردمان کل دنیا به یک سبک معماری زیبا و قابل تحسین بدل شده است. در این سبک باغ سازی علاوه بر زیبایی چشم نواز محوطه باغ به کارا بودن و استفاده پذیری فضای باغ نگاه ویژه شده است. باغ ایرانی از آنجایی که به 4 بخش اصلی تقسیم میشود به آن چهارباغ نیز گفته میشود.

از نظر تاریخی طراحی این باغ به دوران هخامنشیان یعنی حدود 2500 سال پیش برمیگردد. و بر طبق اسناد تاریخی اولین باغ ایرانی باغ پردیس نام داشت که در محوطه تاریخی پاسارگاد در اطراف شیراز قرار داشت و محل اقامت کوروش کبیر بود.

در حال حاظر شاخص ترین باغ در دنیا که نشان از باغ ایرانی دارد، باغ شازده ماهان  یا  باغ ماهان واقع در اطراف کرمان و همچنین باغ فین کاشان است.

المان اصلی باغ ایرانی جوی و حوضچه های کوچک و بزرگ در وسط باغ و بنای مسکونی (کوشک) در یک سوم انتهایی باغ است. باغ ایرانی را اگر شبیه به یک مستطیل در نظر بگیریم و آن را از طول به 3 قسمت تقسیم کنیم بنا (کوشک) باید در یک سوم انتهایی قرار بگیرید. پشت کوشک محل قرار گیری و کاشت گیاهان دارویی و صیفیجات است. دو سوم دیگر جاییست که ما بیشتر درباره آن صحبت خواهیم کرد.

از جلوی کوشک که معمولا در ارتفاع بالاتری نسبت به ورودی باغ دارد، حوضچه آب بزرگی قرار دارد و جوی از حوضچه تا ورودی ادامه دارد.
جاری بودن آب در جوی باعث ایجاد خنکی می شود و همچنین حس آرامش می دهد.

در دو طرف جوی راهرو هایی تعبیه میشود که از ورودی به کوشک می رسد. اطراف راهرو در دو طرف به صورت قرینه درختان بلند غیر مثمر کاشته می شود. از انواع درختان بلند و غیر مثمر می توان به سرو، چنار، کاج ایرانی، نارون، بید و توت غیر مثمر اشاره کرد.

ویژگی این درختان سایه های آنهاست که راهرو ها و جوی ها را می پوشاند و در فصول گرم سال باعث ایجاد یک فضای خنک و دلنشین می شود. بین راهرو و این درختان بلند پرچینی از شمشاد کاشته می شود وهمچنین گل های زینتی و خوشبو مانند گل محمدی، یاس، نرگس، سنبل، شب‌بو و ریحان، کاشته می شوند تا فضای باغ را معطر کند.

چند قدم آنطرف تر، در فضای بین درختان بلند و دیوار باغ، درختان مثمر و میوه کاشته میشوند. برای مثال درختان انار، انگور، انجیر، زردآلو، سیب، زیتون و بادام بهترین گزینه ها برای این بخش هستند. پس 4 بخش اصلی باغ ایرانی حوض و جوی با آب روان ، بخش صیفیجات پشت کوشک، درختان بلند غیر مثمر و درختان مثمر شد. از این رو به باغ ایرانی چهارباغ نیز گفته می شود.

باغ ایتالیایی (رومی)

باغ ایتالیایی یا همان باغ رومی با قدمت تاریخی مربوط به روم باستان جزو قدیمی ترین انواع باغ محسوب می شود. ولی این نوع باغ از زمان رنسانس معروف شد و به اسم باغ رومی شناخته شد. این سبک باغسازی برای آب و هوای مرطوب و نسبتا شرجی طراحی شده است.

در این باغ معمولا درختان با ارتفاع متوسط و هرس کاری منظم و هندسی انجام می شود. کاربرد این سبک باغسازی برای دوران قدیم این بود که با وجود پرچین های بلند و فواره های آب فراوان اجازه پرورش گیاهان دارویی و مصرفی را میداد. معمولا در این سبک عمارت در وسط باغ قرار می گیرد که با پله های زیاد و ارتفاع کم از باغ جدا می شود. عمارت های باغ ایتالیایی تراس های بزرگ و مشرف به باغ دارند و با معماری گاثیک جلوه ی بسیار زیبایی دارند.

وجود مجسمه در این باغ مرسوم است. مجسمه ای بزرگ در جلوی عمارت و مجسمه های کوچک در اطراف باغ جلوه های زیبایی به باغ می دهد. اغلب مجسمه ها برروی حوضچه های آب و فواره ها قرار می گیرند.استفاده از سنگریزه و صدف در معابر جزو ویژگی های این باغ است. همچنین برای جلوه زیبای باغ علاوه بر درختان زینتی با هرسکاری هندسی و منظم و شمشاد های پر تعداد، وجود گل هایی همچون گل رز، پیچ گلیسین، اسطوخودوس، بوته زرشک قرمز استفاده می شود.

باغ فرانسوی

باغ فرانسوی جلوه ای از مینیمالیسم در باغسازی و طراحی محوطه است. باغ فرانسوی با فواره ها و آبشار ها و استخر و حوض های دایره ای و مستطیلی و استفاده از چمن معرفی می شود. باغ فرانسوی معروف به باغ متقارن است. چرا که طراح باید تمام المان ها و سوژه ها را به گونه ای طراحی کند که از تراس عمارت تمام باغ به صورت قرینه دیده شود. وجود درختان کمتر در نزدیکی عمارت و درختان تنومند در یک راستا به تقارن باغ کمک میکند. همچنین پرچین های کوتاه و معابر منحنی تقابل زیبای مینیمالیسم و تقارن گرایی را نشان میدهد.

باغ ژاپنی

باغ ژاپنی باید خواستگاه آرامش به همراه صدای آب روان و گل های خوشبو باشد. باغ ژاپنی، مکانی برای اُنس گرفتن با طبیعت و مدیتیشن است. باغ ژاپنی در اوایل بهار با شکوفه های گیلاس در آب روان و نیلوفر های آبی شناخته می شود.

در این نوع باغ وجود رودخانه با حاشیه سنگی و پل های منحنی الزامیست. به گونه ای که صدای آب روان در کل فضای باغ طنین انداز باشد. درختانی که در این سبک باغ استفاده می شود عبارت اند از: کاج سیاه ژاپنی، راج، بلوط، گیلک، ماگنولیا، صنوبر سرخ.

عمارت در باغ ژاپنی معمولا عمارتی شیروانی با سفال قرمز رنگ است. عمارت در وسط باغ قرار می گیرد و در ارتفاعی که با 2 یا 3 پله از کف باغ فاصله داشته باشد. طراحی عمارت و باغ باید به گونه ای باشد که به صورت نشسته در عمارت بتوانید جلوه زیبای باغ را مشاهده کنید.

وجود تپه های کوچک و معابر با فراز و نشیب المانی است که در باغ های ژاپنی حائز اهمیت است. همچنین سنگ های رودخانه ای پوشیده با گیاهان و استفاده از شن و ماسه نیز جزو المان های این باغ است.

باغ انگلیسی

باغ انگلیسی نماد یک بعد از ظهر زیباست که با نوشیدن یک فنجان چایی، بتوانید آرامش را به خود تزریق کنید و با قدم زدن در باغ حس اشراف زادگی را تجربه کنید.

محوطه سازی  انگلیسی یک باغ پر از رنگ های متنوع و ترکیب گیاهان مختلف و درختان ناهمگون در عین بی نظم بودن جلوه ی چشمگیری از زیبایی و هنر است. باغ انگلیسی به اندازه خاندان سلطنتی بریتانیا قدمت دارد و تاریخی سرشار از پیروزی های مختلف در سراسر دنیاست.

مسیر های پهن و استفاده از رمپ به جای پله جزو ویژگی های این باغ است. گیاهان متنوع با رنگ ها گوناگون در کنار همدیگر به زیبایی این باغ می افزاید. چمن های مرتب و هرس شده، شمشاد های کوتاه با شکل های هندسی و نرم، وجود چراغ های ایستاده و عدم وجود نظم در کاشت درختان جزو المان های اصلی باغ انگلیسی است.

عمارت با تراس های بزرگ قابل چیدمان به همراه یک میز و چند صندلی برای چایی عصرانه و یا قرار های غیر رسمی جزو انکار ناپدیر یک باغ انگلیسی است.

نتیجه گیری

هر نوع باغ و هر سبک معماری در طراحی محوطه ویلا زیبایی های خاص خود را دارد. به هیچ عنوان نمیتوان گفت سبکی بر دیگری برتری دارد و یا بهتر است. ولی تنها نکته حائز اهمیت در انتخاب سبک باغ، اقلیم و آب وهوایی است که قرار است در آنجا اجرا شود و گیاهانی که نیاز است برای آن سبک استفاده شود.

تقریبا تمام سبک هایی که معرفی شد را میتوان در اقلیم ایران استفاده کرد. به شکل ویژه در شهرک ویلایی زیبادشت تمام این سبک ها قابل اجراست. پس انتخاب سبک به سلیقه شخصی شما باز میگردد.